పొద్దున్నే ఎనిమిది గంటలకల్లా టీ గ్లాసులో సగం టీ తాగుకుంటా, చేతిలో ఆరడుగుల సెల్ ఫోన్ పట్టుకుని ఇసిరిసిరి పడిపోతా ఉండాడు సుబ్బిగాడు.
వాడి మొఖం సూస్తే ఎవడో ఎకరం పొలం లాగేసుకున్నంత కోపంగా ఉండాడు. రచ్చబండ మీద కూర్చుని బీడీ కాలుస్తా ఉన్న మునుసామి తాతకు వాణ్ణి సూస్తే నవ్వాగలే.
“ఏమిరా సుబ్బిగా… పొద్దున్నే ఆ ఫోన్ అట్టా పట్టుకుని కుస్తీలు పడతా ఉండావ్? ఏంది కత? నీ పెళ్లాం ఏమన్నా రాత్రి మెట్టుతో కొట్టిందా, లేక ఆ ఫోన్లో ఏమన్నా భూతం కనపడిందా ఏంది?” అని అడిగినాడు తాత.
సుబ్బన్న పళ్లు కొరుక్కుంటా, “ఏం సెప్పమంటావు తాతా, మన పరువు బజారున పడిపోయింది. మనల్ని మనుషులుగా కూడా సూడటం లేదు ఈ పెద్దోళ్లు. ఎక్కడో ఢిల్లీలో పెద్ద కోర్టులో ఓ పెద్ద సామి మనల్ని అందర్నీ పట్టుకుని ఏమన్నాడో తెలుసునా? ‘బొద్దింకలు’ అన్నాడంట తాతా! ఉద్యోగాలు సద్యోగాలు లేక, పన్లేక ఈ సోషల్ మీడియాల్లోనూ, ఈ ఆర్టీఐ అప్లికేషన్లు పెట్టుకుంటా ఊరి మీద పడిపోయేటోళ్లందరూ బొద్దింకల్లాంటోళ్లు అని ఒకే మాటతో తీసిపారేసినాడు తాతా,” అన్నాడు ఆవేశంగా.
మునుసామి తాత చేతిలో ఉన్న బీడీ కింద పడిపోయింది.
“ఏమిరా నువ్వు సెప్పేది! బొద్దింకలా? మనుషుల్ని పట్టుకుని బొద్దింకలు అంటారా ఏందిరా నాయినా? అయినా ఆ కోర్టులో మన పంచాయితీ ఏమొచ్చింది? మనమెవరో కూడా ఆ పెద్ద సాములకు యాడ ఎరుక?”
సుబ్బన్న జరిగున్నదంతా వివరంగా సెప్పడం మొదలుపెట్టినాడు.
“అదేలే తాతా, కోర్టులో ఎవడో ఒక లాయరు ‘సీనియర్ లాయరు’ అనే పెద్ద పదివి ఇయ్యాలంట. ఆ పదివి కోసం కోర్టులో పంచాయితీ నడుస్తా ఉంది. అంటే, వాళ్లకు వాళ్లు పదవులు ఇచ్చుకునే దానికి ఒక సిస్టం పెట్టుకున్నారంటలే. ఆ విషయం మీద సోషల్ మీడియాలో మన కుర్రాళ్లు, కొందరు యాక్టివిస్టులు ఎట్టా పడితే అట్టా సెబుతా ఉండారంట, విమర్శిస్తా ఉండారంట. దానికి ఆ కోర్టులో పెద్ద సామికి కోపం వచ్చిందంట. ‘ఈ ఉద్యోగాలు లేని కుర్రాళ్లు, ఈ ఆర్టీఐ అడిగేటోళ్లు, సోషల్ మీడియాలో కూసోని మన సిస్టం మీద దాడి చేసేటోళ్లు అంతా బొద్దింకలు’ అని ఇంగ్లీషులో అన్నాడంట.”
అంతలో ఆడికే వచ్చినాడు పట్నంలో బీటెక్ సదివి, నాలుగేళ్లుగా ఉద్యోగం రాక, ప్యాంటు జేబులు తడుముకుంటా ఊర్లో తిరిగే నిరుద్యోగి రమణ. వాడు ఈ మాట వినంగానే ఎగిరి గంతేసినాడు.
“అవును తాతా, ఈరోజు పొద్దున్నే ట్విట్టర్లో, ఫేస్బుక్ లో అంతా ఇదే గోల. మనలాంటి నిరుద్యోగులందరూ కలిసి ఒక పార్టీ కూడా పెట్టేసినారు సోషల్ మీడియాలో. దానికి పేరు ‘బొద్దింకల జనతా పార్టీ’. నాకైతే మస్తుగా అనిపించింది తాతా. ఈరోజు నుంచి నేను కూడా బొద్దింకనే,” అని రొమ్ము విరుచుకుని సెప్పినాడు రమణ.
మునుసామి తాతకు బుర్ర గిర్రున తిరిగింది.
“ఏమిరా మీ కత? ఒకడు బొద్దింక అంటాడు, వాడు తిట్టినాడని సిగ్గుపడకుండా మీరు పోయి పార్టీలు పెడతా ఉండారు. ఏందిరా ఈ మాయరోగం? మన ఊరి సర్పంచ్ నారాయణ రోడ్డు వేయకుండానే బిల్లులు మింగేస్తే, నువ్వే గదరా సుబ్బిగా ఆ ఆర్టీఐ కింద కాగితాలు పెట్టి పైసా పైసా లెక్క తీసినావు? నీ వల్లనే గదా ఆ సర్పంచ్ గాడు ఊసలు లెక్కపెట్టింది? నువ్వు ఊరికి మంచి సేసినావని మేమంతా సంబరపడతా ఉంటే, మిమ్మల్ని పట్టుకుని బొద్దింకలు అంటారా? అట్టంటోళ్లని మనం ఏమనాలా తాతా… రాబందులు అనాలా?”
సుబ్బన్న నవ్వి, “అదే తాతా కత. ఈ దేశంలో లక్షల కోట్లు బ్యాంకుల్లో అప్పులు తీసుకుని లండన్ పారిపోయేటోళ్లు పెద్దమనుషులు. వాళ్లకి రెడ్ కార్పెట్లు. గాలిని, నీళ్లని, గనుల్ని మింగేసే పొలిటికల్ నాయకులు సింహాలు. ఆఫీసుల్లో కూర్చుని పేదోడి దగ్గర వంద, రెండొందలు లంచం గుంజేటోళ్లు పెద్దపులులు. వాళ్లందరూ ఈ వ్యవస్థను నడిపేటోళ్లు. కానీ ఈ రోడ్లు ఎందుకు బాలేవు, ఈ బడి ఎందుకు బాగుపడలేదు, నాకొచ్చే రేషన్ బియ్యం ఎవడు మింగినాడు అని అడిగే సామాన్యుడు మాత్రం వాళ్ల కండ్లకి ‘బొద్దింక’ లాగా కనపడతాడు. సూస్నావా మన బతుకులు ఎట్టా అయిపోయినాయో!”
రమణ తాత పక్కన కూర్చుని, “తాతా, నువ్వు ఫీల్ కాబాక. వాళ్లు ఏదో తిట్టాలని మనల్ని బొద్దింకలు అన్నారు గానీ, బొద్దింకలకి ఉన్న పవర్ వాళ్లకి తెలీదు. అందుకే మా ‘బొద్దింకల జనతా పార్టీ’ తరఫున మేం ఒక మానిఫెస్టో కూడా వదిలినాం నెట్లో. ఇను సెబుతా…” అంటూ తన ఫోన్ తీసి సదవడం మొదలుపెట్టినాడు.
బొద్దింకల జనతా పార్టీ మానిఫెస్టో
అణుబాంబులు పడి ప్రపంచం అంతా నాశనం అయిపోయినా, మనుషులు, పెద్ద పెద్ద జంతువులు సచ్చిపోయినా కూడా బొద్దింకలు బతుకుతాయంట తాతా! అలాగే, ఈ దేశంలో నిరుద్యోగం ఎంత పెరిగిపోయినా, రేట్లు మండిపోయి కడుపులు కాలిపోయినా, పేదోడు బతుకుతానే ఉంటాడు. మనం కష్టాల్ని తట్టుకునే రకం.
బొద్దింకకు దారి అక్కర్లేదు. చిన్న పగులు ఉంటే చాలు, లోపలికి దూరిపోద్ది. అలాగే ఈ ప్రభుత్వ ఆఫీసుల్లో ఫైళ్లు ఎంత దాచిపెట్టినా, మా ఆర్టీఐ యాక్టివిస్టులు ఆ సందుల్లోంచి దూరిపోయి ఆ అవినీతి ఫైళ్లని బయటకి లాగుతారు.
సిస్టం చీకట్లో ఉన్నప్పుడు, ఎవరూ చూడనప్పుడు పెద్దోళ్లు చేసే తప్పుల్ని బట్టబయలు చేయడానికి మేం బయటికొస్తాం.
ఎవరైనా మమ్మల్ని కాలుతో తొక్కితే, సచ్చిపోయినట్టు ఊరికే పడి ఉంటాం. వాడు పోగానే మళ్లీ బతుకుతాం. ఈ నాయకులు మమ్మల్ని తొక్కేసినాం అనుకుంటారు. కానీ మేం సోషల్ మీడియాలో వేరే పేరుతో మళ్లీ పుట్టుకొచ్చి వాళ్ల తప్పులు ఎత్తిచూపుతానే ఉంటాం.
రమణ ఇవన్నీ చదువుతా ఉంటే, మునుసామి తాత పగలబడి నవ్వినాడు.
“అబ్బో! మీరేదో పెద్ద ప్లానే ఏసినారురా నాయినా. అయినా ఎంత గర్వంరా వాళ్లకి. ఉద్యోగం లేక… అంటాడే! అరే, ఆ ఉద్యోగాలు ఇవ్వాల్సింది ఎవరోయ్? ఈ ప్రభుత్వాలు, ఈ పెద్ద వ్యవస్థలు కాదా? ఊర్లో సేద్యం సేసుకోలేక, పట్నంలో పని దొరక్క మన కుర్రాళ్లు ఏడాదంతా పుస్తకాలు పట్టుకుని ఆ రూముల్లో చదివి చదివి కళ్లు పోగొట్టుకుంటా ఉండారు. తీరా పరీక్షలు రాద్దాం అంటే ఆ పేపర్లు ముందే ఎవడో లీక్ చేసి అమ్ముకుంటాడు. సరేలే దరిద్రం అని ఇంకో పరీక్ష రాస్తే, మూడేళ్ల దాకా రిజల్టులు రావు. ఇట్టా వయసంతా పోయి, పెళ్లిళ్లు కాక, తల్లిదండ్రులకు ముఖం సూపించుకోలేక నానా కష్టాలు పడతా ఉంటే… వాళ్ళని పట్టుకుని ఆసరాగా రెండు మాటలు సెప్పాల్సింది పోయి, ‘ఉద్యోగాలు లేక నెట్లో పడి ఏడుస్తా ఉండారు బొద్దింకల్లాగా’ అని అంటారా? ఎంత కండకావరం!” మునుసామి తాత కళ్లలో కోపం కనపడింది.
సుబ్బి అందుకున్నాడు.
“అదే తాతా బాధ. ఇప్పుడు నా కత సూడు. పదిహేనేళ్లుగా నేను ఆర్టీఐ యాక్టివిస్టుగా ఉన్నా. మా నాయన ఇచ్చిన రెండెకరాల పొలం సేసుకుంటా, ఊర్లో ఎవడికి అన్యాయం జరిగినా ఆఫీసులకు పోయి కాగితాలు పెడతా ఉంటా. మొన్నటికి మొన్న మన ఊరి రేషన్ డీలర్ గాడు బియ్యం పక్కదారి పట్టిస్తుంటే, నేను కాగితం పెట్టి పట్టుకున్నా. ఆ సబ్ కలెక్టర్ ఆఫీసులో ఉండే క్లర్కు గాడు నన్ను సూసి ఏమన్నాడో తెలుసునా? ‘ఏమయ్యా, నీకు వేరే పనేం లేదా? ఎప్పుడూ కాగితాలు పట్టుకుని వచ్చి మా ప్రాణాలు తీస్తావ్. వెధవ సోకుల్లాగా ఈ యాక్టివిస్టు గిరి ఒకటి’ అన్నాడు. అంటే, తప్పు చేసేటోడు దర్జాగా బతుకుతా ఉంటాడు, వాడి తప్పు ఎత్తిసూపే నేను వాళ్లకి పురుగులాగా కనపడతా ఉండా.”
ఇంతలో అటుగా వెళ్తున్న పంచాయితీ సెక్రటరీ రాంబాబు వీళ్ల మాటలు విన్నాడు. వాడు ఊర్లో పెద్దోళ్లతో కుమ్మక్కై, ఊరి నిధులు భోంచేసే బ్యాచ్.
“ఏం సుబ్బన్నా, ఈరోజు పెద్ద పంచాయితీ పెట్టినావు? ఢిల్లీ వార్తలు మన ఊరికి తెచ్చినావా ఏంది? అయినా పెద్దోళ్లు అంటే పెద్దోళ్లే సామి. వాళ్లకి అన్నీ తెలుసు. మీకు పనిపాటా లేక ఊరికే ఈ ఫోన్లలో ఏలుపెట్టి కెలుకుతా ఉంటారు. మిమ్మల్ని అట్టా అనడంలో తప్పేముంది?” అని వెటకారంగా నవ్వినాడు.
రమణకి చిర్రెత్తుకొచ్చింది.
“ఏం సెక్రటరీ సార్, మాకు పనుల్లేక కాదు. మాకు పనులు ఇయ్యాల్సిన మీలాంటోళ్లు ఆ ఫైళ్లు తొక్కిపెట్టి, లంచాలు గుంజుకుంటా ఉండారు కాబట్టి, ఆ ఫైళ్లలో దూరి నిజాలు బయటకి లాగే బొద్దింకలు అవసరం వచ్చింది. అయినా, సింహాలకు భయపడరు గానీ, వంటగదిలో ఒక్క బొద్దింక దూరితే చాలు, పెద్ద పెద్దోళ్ల ఇళ్లలో వాళ్ల పెళ్లాలు, పిల్లలు భయపడి ఎగిరి గంతేస్తారు. మీరు ఎంత పెద్ద సింహాలయినా, మా ఆర్టీఐ కాగితం ఒకటి పడితే చాలు, మీ గుండెల్లో రైళ్లు పరుగెడుతాయి. మీ కుర్చీలు కదులుతాయి. మేము బొద్దింకలమే… కానీ మీ కుర్చీల కింద దూరి మీ పునాదులు కదిపే బొద్దింకలం,” అన్నాడు రమణ గట్టిగా.
సెక్రటరీ మొఖం మాడిపోయింది. ఏమనలేక “నీకంతా ఎక్స్ట్రాలు ఎక్కువరా రమణా” అనుకుంటా పోయినాడు.
మునుసామి తాత మళ్లీ అందుకున్నాడు.
“సూడప్పా, కోర్టులు అంటే మనలాంటి పేదోళ్లకు పెద్ద గుళ్లు రా నాయినా. మనకి ఏడ న్యాయం జరగకపోయినా ఆడికే పోతాం. ఆ జడ్జి సాములు దేవుళ్ల లాంటోళ్లు. వాళ్ల నోటి వెంబడి ఇట్టాంటి మాటలు రాకూడదు రా. మన చేతులు కట్టేసి, మన కాళ్లు ఇరగ్గొట్టి, ఆ పైన మనకి నడక రాదని నవ్వినట్టు ఉంది ఈ కత. అసలు సోషల్ మీడియాలో ఈ కుర్రాళ్లు ఎందుకు గోల చేస్తా ఉండారు? టీవీల్లో నిజాలు సెప్పరు, పేపర్లలో వాళ్లకి కావాల్సినవే రాసుకుంటారు. ఇక ఈ కుర్రాళ్లు వాళ్ల గోడు ఎవరికి సెప్పుకోవాలా? ఆ ఫోన్లో ఏదో వీడియో తీసుకుని సెప్పుకుంటా ఉండారు. దాన్ని కూడా తప్పంటే ఎట్టా సామి?”
“అదే గదా తాతా,” సుబ్బన్న టీ గ్లాసు కింద పెట్టి అన్నాడు.
“వ్యవస్థలో తప్పులున్నప్పుడు కోపం వస్తుంది. ఆ కోపం సోషల్ మీడియాలో కనిపిస్తుంది. కొందరు కావాలని బూతులు తిట్టొచ్చు, అది తప్పు. కానీ అందర్నీ ఒకే గాటన కట్టేసి, ‘వీళ్లకి ఉద్యోగాలు లేక ఇట్టా చేస్తా ఉండారు, వీళ్లంతా బొద్దింకలు’ అనడం ఏంది? రేపు మన ఊర్లో ఎలక్షన్లు వస్తాయి, అప్పుడు ఈ నాయకులు ఓట్లు అడగటానికి వచ్చినప్పుడు, ‘ఏమయ్యా, మేం బొద్దింకలం గదా, బొద్దింకల ఓట్లు మీకు ఎందుకు సామి?’ అని అడిగితే ఏం సెబుతారు?”
రమణ నవ్వి, “అందుకే తాతా, మా ‘బొద్దింకల జనతా పార్టీ’ తరపున మేం ఒక డిమాండ్ పెడతా ఉండాం. ఇక నుంచి ఏ నాయకుడైనా, ఏ పెద్ద ఆఫీసరైనా ఓట్లు అడగటానికి, జనాల దగ్గర పన్నులు కట్టించుకోవడానికి వస్తే… వాళ్ల ఇంటి ముందు పెద్ద బోర్డు పెడతాం. ‘ఇది బొద్దింకల ఇల్లు. ఇక్కడ సింహాలకు, రాబందులకు ప్రవేశం లేదు’ అని.”
మునుసామి తాత నవ్వు ఆపుకోలేక దగ్గడం మొదలుపెట్టినాడు.
“ఓరి నాయినో, మీ కత పాడుగాను. సరే గానీ, ఆ పెద్ద కోర్టులో ఏం జరిగిందో పక్కన పెట్టు. మీరంతా ఇప్పుడు బొద్దింకలు అని డిసైడ్ అయిపోయినారు గదా. మరి ఆ పంచాయితీ సెక్రటరీ గాడు మొన్న మన ఊరి చెరువు కట్ట బాగు చేయడానికి వచ్చిన రెండు లక్షలు ఏడ మింగినాడో వాడి కుర్చీ కింద దూరి ఆ కాగితాలు బయటకి లాగండిరా? అప్పుడే మీరు నిజమైన బొద్దింకలు.”
సుబ్బన్న మీసం మెలేసి, “నువ్వు సూడు తాతా కత. రేపు పొద్దున్నే ఆర్టీఐ కింద అప్లికేషన్ వేస్తా. ఆ ఫైలు బయటకి రాకపోతే, ఈ రమణ గాడు వాడి ఫోన్లో వీడియో తీసి మన బొద్దింకల పార్టీ అఫీషియల్ అకౌంట్ నుంచి నెట్లో పెడతాడు. ఈ రాబందుల రాజ్యంలో బొద్దింకలు ఎట్టా బతుకుతాయో, ఎట్టా పోరాడుతాయో ఆ పెద్ద సాములకు కూడా తెలియాలా.”
రమణ, సుబ్బన్న ఇద్దరూ కలసికట్టుగా రచ్చబండ మీద నుంచి లేచి, “జై బొద్దింకల జనతా పార్టీ! కామ్రేడ్ బొద్దింకలకు లాల్ సలామ్!” అని సరదాగా నినాదాలు చేస్తూ టీ కొట్టు పుల్లయ్యకి డబ్బులు ఇచ్చి నడిచారు.
వాళ్లు పోతా ఉంటే మునుసామి తాత బీడీ ఆర్పేసి, తనలో తాను గొణుక్కున్నాడు.
“ఎవడో ఏదో అన్నాడు కదా అని బాధపడకుండా, దాన్నే ఆయుధంగా మార్చుకున్నార్రా కుర్రాళ్లు. ఈ కాలం పిల్లలు కత్తులు పట్టుకుని తిరగరు, ఈ సెల్ ఫోన్లతోనే వ్యవస్థల బుర్రలు తిప్పుతారు. పదివులున్నాయని పొగరుతో మాట్లాడేటోళ్లకు, కడుపు కాలిపోయి నిజాలు మాట్లాడేటోళ్లకు మధ్య యుద్ధం ఇది. ఈ యుద్ధంలో బొద్దింకలే గెలుస్తాయి… ఎందుకంటే అవి ఎప్పటికీ సావవు కదా!”
గాలికి ఎగురుతున్న ఒక పాత వార్తా పత్రికను తీసి పక్కన పెట్టి, సూర్యుడి వైపు చూస్తూ నవ్వి, తన పొలం దారి పట్టాడు మునుసామి తాత.
