బాబు గోపీనాథ్

Spread the love

నేను 1940లో బాబు గోపీనాథ్‌ను కలిశాను. ఆ రోజుల్లో నేను బొంబాయిలోని ఒక వారపత్రికకు సంపాదకుడిగా ఉండేవాడిని. ఒకరోజు నేను ఒక వ్యాసం రాస్తుండగా, అబ్దుర్ రహీమ్ సైందో ఒక పొట్టి మనిషితో కలిసి కార్యాలయంలోకి ప్రవేశించాడు. సైందో తనదైన విలక్షణ శైలిలో గట్టిగా పలకరించి, ఆ తర్వాత తన సహచరుడిని, “మంటో సాహిబ్, బాబు గోపీనాథ్‌ను కలవండి” అని పరిచయం చేశాడు.

నేను లేచి ఆయనతో కరచాలనం చేశాను. తన అలవాటు ప్రకారం, సైందో నాపై ప్రశంసల వర్షం కురిపించడం మొదలుపెట్టాడు “బాబు గోపీనాథ్, మీరు భారతదేశపు నంబర్ వన్ రచయితతో కరచాలనం చేస్తున్నారు. ఆయన రాసింది మీరు చదివితే,’డింగ్-డాంగ్-డాంగ్’ అబ్బా! ఆయన ఎంత అస్తవ్యస్తంగా రాస్తారంటే, అది మీ మనసును తేలికపరుస్తుంది. మాంటో సాహిబ్, మీరు ఈ మధ్య చమత్కారంగా రాసింది ఏమిటి? ‘మిస్ ఖుర్షీద్ కొత్త కారు కొన్నారు: దేవుడు గొప్ప కారు అమ్మకందారుడు!’ దాని గురించి ఏమంటారు బాబు గోపీనాథ్? ‘చింగీ చింగ్’ భలే ఉంది కదూ?”

అబ్దుర్ రహీం సైందో విషయాలను చెప్పడంలో పూర్తిగా విలక్షణమైన శైలిని కలిగి ఉండేవాడు – ‘డింగ్-డాంగ్-డాంగ్’, ‘అస్తవ్యస్తం’, ‘చింగీ చింగ్’ వంటి పదాలను ఆయనే సృష్టించి, వాటిని అప్రయత్నంగా సంభాషణలలో చొప్పించేవాడు. నన్ను పరిచయం చేసిన తర్వాత, ఆయన అక్కడ ఆశ్చర్యంతో నిలబడి ఉన్న బాబు గోపీనాథ్ వైపు తిరిగాడు.

మీకు బాబు గోపీనాథ్‌ను పరిచయం చేస్తాను. ఆయనొక గొప్ప పనికిమాలినవాడు. లాహోర్‌లో ఏమీ చేయకుండా ఊరికే కూర్చున్న తర్వాత, అతను బొంబాయికి వచ్చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు, అదీ తనతో పాటు ఒక కాశ్మీరీ పావురాన్ని తీసుకొచ్చాడు.

బాబు గోపీనాథ్ నవ్వాడు.

అబ్దుర్ రహీమ్ సైందో తాను ఇంకా చెప్పింది సరిపోలేదని భావించి, కొనసాగించాడు “ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మూర్ఖుడికి అవార్డు ఉంటే, ఆ మూర్ఖ విజేతను మీరు చూస్తున్నారు. జనాలు అతని చెవుల్లో అబద్ధాలు నింపి, అతని డబ్బులు దోచుకుంటారు. కేవలం అతనితో మాట్లాడినందుకు, నాకు ప్రతిరోజూ రెండు ప్యాకెట్ల పోల్సన్ వెన్న దొరుకుతుంది. మాంటో సాహిబ్ గురించి నేను చెప్పగలిగేది ఒక్కటే – అతను ప్రవాహానికి వ్యతిరేకమయిన జస్టియన్ లాంటి వ్యక్తి. దయచేసి ఈ సాయంత్రం అతని అపార్ట్‌మెంట్‌కు రండి.”

 బాబు గోపీనాథ్‌ ఉలిక్కిపడి, వాస్తవంలోకి వచ్చే ముందు, ఆయన ఏం ఆలోచిస్తున్నాడో ఆ దేవుడికే తెలియాలి. “అవును, అవును, మీరు తప్పకుండా రావాలి, మాంటో సాహిబ్” అని ఆయన అన్నాడు. తర్వాత ఆయన సైందోను, “ఏయ్ సైందో, ఇతను నీకు తెలిసిన ‘ఆ’ దాంట్లో పాల్గొంటాడా?” అని అడిగాడు.

అబ్దుర్ రహీమ్ సైందో గట్టిగా నవ్వాడు. “అవును, ఆయన అన్ని రకాల విందు వినోదాల్లో పాల్గొంటాడు. కాబట్టి మాంటో సాహిబ్, ఈ సాయంత్రం రావడం మర్చిపోకండి. నేను కూడా తాగడం మొదలుపెట్టాను – ఎలాగూ మందు ఉచితం కదా.”

సైందో అపార్ట్‌మెంట్ చిరునామా రాసుకున్నాడు. నేను చెప్పినట్టుగా సాయంత్రం సుమారు ఆరు గంటలకు అక్కడికి వెళ్లాను. అది సరికొత్త ఫర్నిచర్‌తో మెరిసిపోతున్న మూడు పడకగదుల అపార్ట్‌మెంట్. లివింగ్ రూమ్‌లో సైందో, బాబు గోపీనాథ్ ఉన్నారు. వాళ్లతో పాటు ఇద్దరు పురుషులు, ఇద్దరు మహిళలు కూడా ఉన్నారు. సైందో నన్ను వాళ్లకు పరిచయం చేశాడు.

వారిలో ఒకరు గఫార్ సయ్యాన్. నడుముకు పట్టీ, మెడలో పెద్ద పూసల జపమాల ధరించిన ఒక స్వచ్ఛమైన పంజాబీ సాధువు. సైందో అన్నాడు “ఈ పెద్దమనిషి బాబు గోపీనాథ్ గారి న్యాయ సలహాదారుడు. నా ఉద్దేశ్యం మీకు అర్థమవుతోందా? ముక్కు కారుతూ, నోటి నుండి ఉమ్ము చిందే ప్రతి పంజాబీ పురుషుడు ఒక సాధువుగా మారిపోతాడు. ఈ పెద్దమనిషి కూడా ఆ గౌరవప్రదమైన హోదాను ఇప్పటికే పొందారు లేదంటే పొందబోతున్నారు. ఆయన బాబు గోపీనాథ్‌ తో కలిసి, అక్కడ అలాంటి మూర్ఖుడు ఇంకెవరైనా వుండే అవకాశం లేకపోవడంతో లాహోర్ నుండి ఆయనతో పాటే వచ్చారు. బాబు సాహిబ్ ఖర్చుతో ‘క్రేవెన్ ఎ’ సిగరెట్లు కాలుస్తూ, స్కాచ్ తాగుతూ, అంతా సుఖంగా జరిగిపోవాలని ప్రార్థిస్తాడు”

ఇది విన్న గఫార్ సయ్యాన్ చిరునవ్వు నవ్వాడు. రెండవ వ్యక్తి పేరు గులాం అలీ. అతను పొడవుగా, దృఢమైన శరీరంతో ఉన్న యువకుడు. అతని ముఖం మీద మశూచి మచ్చలు ఉన్నాయి.

సైందో అన్నాడు “ఇతను నా అడుగుజాడల్లో నడవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న నా శిష్యుడు. లాహోర్‌లో ఒక పేరుగాంచిన వేశ్య కుర్రదైన కూతురు అతనితో ప్రేమలో పడింది. అతన్ని వలలో వేసుకోవడానికి చాలా గందరగోళం జరిగింది. కానీ అతను ‘మీరు ఏమి చేసినా, ఏమి చెప్పినా సరే, నేను పెళ్లి చేసుకోను’ అన్నాడు. అతను ఒక పుణ్యక్షేత్రంలో మందు తాగుతూ, పిచ్చాపాటి కబుర్లు చెబుతూ బాబు గోపీనాథ్‌ను కలిశాడు. అప్పటి నుండి అతనిని అంటిపెట్టుకుని ఉంటున్నాడు. ప్రతిరోజూ అతనికి అన్నం, నీళ్ళు, ఒక ప్యాకెట్ ‘క్రేవెన్ ఎ’ సిగరెట్లు లభిస్తున్నాయి.”

ఈ పరిచయం జరుగుతున్నంత సేపు గులాం అలీ నవ్వుతూనే ఉన్నాడు.

అక్కడ గుండ్రని ముఖం, ఎర్రటి ఛాయ ఉన్న ఒక మహిళ కూడా ఉంది. నేను గదిలోకి ప్రవేశించిన వెంటనే, నా కార్యాలయంలో సైందో చెప్పిన కాశ్మీరీ పావురం ఈమేనని నాకు అర్థమైంది. ఆమె చాలా శుభ్రంగా ఉంది. ఆమెకు పొట్టి జుట్టు ఉంది. అది చూస్తే కత్తిరించుకున్నట్లు అనిపించింది. కానీ నిజానికి ఆమె కత్తిరించుకోలేదు. ఆమె కళ్ళు నిర్మలంగా, మెరుస్తూ ఉన్నాయి. ఆమె అనుభవం లేనిదానిలా, అమాయకురాలిలా కనిపించింది. సైందో ఆమెను పరిచయం చేస్తూ, ,”జినత్ బేగం. బాబు గోపీనాథ్ ఆమెను ముద్దుగా జినూ అని పిలిచేవారు. చాలా జిత్తులమారి అయిన ఒక ఆవిడ కాశ్మీర్ నుండి ఈ ఆపిల్‌ను లాహోర్‌కు తీసుకువచ్చింది. బాబు గోపీనాథ్ తన సీఐడీ వాళ్ల ద్వారా ఆమె గురించి తెలుసుకుని, ఒక రాత్రి ఆమెను తీసుకుని పారిపోయాడు. ఆ కాశ్మీరీ ఆవిడ బాబుపై కేసు పెట్టింది. విచారణ రెండు నెలల పాటు సాగింది. పోలీసులు తమకు నచ్చినట్టుగా కులాసా చేసారు. కానీ చివరికి బాబు సాహిబ్ కేసు గెలిచి ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాడు – డింగ్-డాంగ్-డాంగ్!”

ఇప్పుడు ఒక్కరే మిగిలారు. ఆ స్త్రీ నల్లని ఛాయతో ఆమె నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని పొగ తాగుతోంది. ఆమె ఎర్రబడిన కళ్ళలో ఒక వికృతమైన భావన మెదులుతూ ఉంది. బాబు గోపీనాథ్ ఆమె వైపు సైగ చేసి సైందోతో, “ఆమె గురించి కూడా ఏదైనా చెప్పు” అన్నాడు.

సైందో ఆ మహిళ తొడపై చరిచి “సర్, ఈమె టిన్‌పుటి ఫల్‌ఫుటి, శ్రీమతి అబ్దుర్ రహీం సైందో, అలియాస్ సర్దార్ బేగం. ఈమె కూడా లాహోర్‌లోనే పుట్టి పెరిగింది. మేము 1936లో ప్రేమలో పడ్డాము. రెండేళ్లలోనే ఆమె నన్ను చితకబాదింది. అప్పుడు నేను పారిపోయాను. నాకు ఇక్కడ సొంత ఇంట్లో ఉన్నట్లు అనిపించడం కోసం బాబు గోపీనాథ్ ఆమెను ఇక్కడికి పిలిపించారు. ఈమె ఒక క్రేవెన్ ఎ ప్యాకెట్ కూడా తీసుకుంటుంది. ఇంకా ప్రతి సాయంత్రం రెండున్నర రూపాయల మార్ఫిన్ ఇంజెక్షన్ వేయించుకుంటుంది. ఈమె నల్లగా ఉన్నప్పటికీ, నిజానికి ఈమె చేసే పనికి తగినట్టుగా ప్రవర్తించే రకం.”

‘అబద్ధాలు మాట్లాడకు’ అన్నట్లుగా సర్దార్ బేగం అతడి వైపు వయ్యారంగా చూసింది. అది సరిగ్గా వేశ్యలు చూసే రకమైన చూపు.

అందరినీ పరిచయం చేశాక, సైందో తన మామూలు పద్ధతిలో నన్ను పొగడటం మొదలుపెట్టాడు, కానీ నేను అతన్ని అడ్డుకుని “ఆపు సైందో. మనం వేరే విషయం గురించి మాట్లాడుకుందాం” అన్నాను.

సైందో సేవకుడితో, “ఏయ్ అబ్బాయ్ -విస్కీ, సోడా!” అని అరిచాడు. తర్వాత అతను బాబు గోపీనాథ్ వైపు తిరిగాడు. బాబు గోపీనాథ్, మాకు కొంత నగదు కావాలి. బాబు గోపీనాథ్ తన జేబులో చేయి పెట్టి, వంద రూపాయల నోట్లతో నిండిన మనీ క్లిప్‌ను బయటకు తీసి, ఆ కట్ట నుండి ఒక నోటును తీసి సైందోకు అందించాడు. సైందో ఆ నోటును తీసుకుని వేళ్ళతో గలగలలాడించాడు. తర్వాత అతను, “ఓ దేవా! ఓ సర్వలోకనాధిపతీ! నేను కూడా ఇలా డబ్బును విచ్చలవిడిగా ఎప్పుడు ఖర్చు పెట్టగలుగుతాను? గులాం అలీ, వెళ్లి రెండు జానీ వాకర్ స్ట్రాంగ్ బాటిళ్లు తీసుకురా!” అన్నాడు.

మద్యం వచ్చింది. అందరూ తాగడం మొదలుపెట్టారు. మేము రెండు మూడు గంటల పాటు అలాగే కొనసాగించాము. ఎప్పటిలాగే అబ్దుర్ రహీం సైందో అందరికన్నా ఎక్కువగా మాట్లాడాడు. అతను మొదటి గ్లాసును ఒక్క గుక్కలో తాగేశాడు. “డింగ్-డాంగ్-డాంగ్, మాంటో సాహిబ్, దాన్నే నేను విస్కీ అంటాను! నా గొంతు నుండి కడుపులోకి అది, ‘విప్లవం వర్ధిల్లాలి!’ అని ఘోషిస్తూ జారిపోయింది.” ఆయన బాబు గోపీనాథ్ వైపు తిరిగి, “దేవుడు మిమ్మల్ని దీవించుగాక, బాబు గోపీనాథ్, దేవుడు మిమ్మల్ని దీవించుగాక!” అన్నాడు.

కార్యక్రమం జరుగుతున్నంత సేపు, పాపం బాబు గోపీనాథ్, సైందో చెబుతున్న దానికి అప్పుడప్పుడు ‘అవును’ అని తల ఊపడం తప్ప మరేమీ మాట్లాడలేదు. ‘ఈయనకు సొంతంగా ఏ అభిప్రాయమూ లేదు. ఎవరైనా ఏది చెబితే దానికి ఒప్పుకుంటాడు’ అని నేను అనుకున్నాను. ఆయన అమాయకత్వానికి నిదర్శనం గఫార్ సయ్యాన్. సైందో తాను బాబు గోపీనాథ్ గారి న్యాయ సలహాదారుడినని చెప్పాడు. కానీ నిజానికి ఆయన ఉద్దేశం బాబు గోపీనాథ్ ఆయనను గౌరవిస్తాడని. ఏది ఏమైనప్పటికీ, మా సంభాషణలో భాగంగా లాహోర్‌లో బాబు గోపీనాథ్ తరచుగా ఫకీర్లు, దర్వేషులతో సమయం గడిపేవారని నాకు తెలిసింది. బాబు సాహిబ్ ఆలోచనల్లో మునిగిపోయినట్లు నాకు కనిపించడంతో, నేను ఆయన్ని ఒక ప్రశ్న అడగాలని నిర్ణయించుకున్నాను.

“బాబు గోపీనాథ్, మీరేం ఆలోచిస్తున్నారు?” !నా ప్రశ్న అతన్ని ఉలిక్కిపడేలా చేసింది. “ఓ..నేనా..నేను..ఏమీ లేదు” అన్నాడు. తర్వాత అతను నవ్వి, జీనత్ వైపు ప్రేమగా చూశాడు. “నేను ఆమెలాంటి అందమైన స్త్రీల గురించి ఆలోచిస్తున్నాను.”

నాలాంటి వాడు ఆలోచించడానికి ఇంకేముంది?

“అతను ఒక పెద్ద పనికిమాలినవాడు, మాంటో సాహిబ్” అని సైందో మధ్యలో అన్నాడు. “అవును, ఒక పెద్ద పనికిమాలినవాడు. లాహోర్‌లో బాబు సాహిబ్ తన వశం చేసుకోని వేశ్య లేదు.”

“మాంటో సాహిబ్, ఇప్పుడు నాలో అంత ఓపిక లేదు” అని బాబు గోపీనాథ్ ఇబ్బందికరమైన వినయంతో ఒప్పుకున్నాడు.

ఆ తర్వాత సంభాషణ రసవత్తరంగా మారి, లాహోర్‌లోని వ్యభిచార గృహాలన్నింటినీ లెక్కించే స్థాయికి చేరింది. వాటిలో ఏది మంచిది, ఏది చెడ్డది అనే చర్చ సాగింది. ఏ అమ్మాయి ఏ యజమానురాలి దగ్గర పని చేస్తోంది. బాబు గోపీనాథ్ ఏ కన్యలతో, ఎంత ధరకు శయనించాడు. ఇలాంటివి ఇంకా ఎన్నో.. సర్దార్, సైందో, గఫార్ సయ్యాన్, గులాం అలీ లాహోర్ వేశ్యాగృహాలలోని అరుదైన మాండలికంలో మాట్లాడుతూనే ఉన్నారు. నాకు కొన్ని పదబంధాలు అర్థం కాకపోయినా, చాలా వరకు అర్థమైంది.

జీనత్ మౌనంగా కూర్చుండిపోయింది. అప్పుడప్పుడు దేని కోసమో నవ్వేది, కానీ ఆ సంభాషణ ఆమెకు ఆసక్తి కలిగించడం లేదని నాకు అనిపించింది. ఆమె నీళ్ళు కలిపిన విస్కీ గ్లాసులోంచి తాగింది, కానీ ఆమె అందులో ఏ ఆనందమూ కనబరచలేదు. ఆమె సిగరెట్‌ను ఇష్టం లేకుండా కాల్చింది. కానీ విచిత్రం ఏమిటంటే, అందరికన్నా ఎక్కువగా ఆమెనే కాల్చింది. ఆమె నిజంగా బాబు గోపీనాథ్‌ను ప్రేమిస్తోందా? అలా అనిపించలేదు. అయితే, అతను ఆమెను ఎంతో జాగ్రత్తగా చూసుకుంటున్నాడని, ఆమెకు అన్ని సౌకర్యాలూ కల్పిస్తున్నాడని స్పష్టంగా తెలిసింది. అయినప్పటికీ, వారిద్దరి మధ్య ఒక వింతైన ఉద్విగ్నత కనిపించింది. అంటే, దగ్గరగా ఉండటానికి బదులుగా, వారు ఒకరినొకరు దూరంగా ఉంటున్నట్లు అనిపించింది.

సర్దార్ సుమారు ఎనిమిది గంటలకు ఆమె మార్ఫిన్ ఇంజెక్షన్ కోసం డాక్టర్ మజీద్ వద్దకు వెళ్ళింది. గఫార్ సయ్యాన్ మూడు పెగ్గుల విస్కీ తాగి, తన జపమాల తీసుకుని, తివాచీ మీద పడుకుని నిద్రపోయాడు. గులాం అలీని కొంత ఆహారం తీసుకురావడానికి ఒక రెస్టారెంట్‌కు పంపారు. సైందో కాసేపు తన పిచ్చి వాగుడు వాగిన తర్వాత, అప్పటికే బాగా తాగి ఉన్న బాబు గోపీనాథ్, జీనత్ వైపు తిరిగాడు. ఆమెను ఆప్యాయంగా చూస్తూ, అతను నన్ను అడిగాడు “మాంటో సాహిబ్, నా జీనత్ గురించి మీరేమనుకుంటున్నారు?”

ఏం చెప్పాలో నాకు తోచలేదు. నేను జినత్ వైపు చూశాను, ఆమె ముఖం సిగ్గుతో ఎర్రబడింది. “ఆమె మంచిదని నేను అనుకుంటున్నాను” అని మామూలుగా అన్నాను.

బాబు గోపీనాథ్‌కు నా సమాధానం నచ్చింది. “అవును, మాంటో సాహిబ్, ఆమె నిజంగా చాలా మంచిది. దేవుడి మీద ఒట్టు. జీనత్‌కు నగల మీద గానీ, అలాంటి ఇతర విషయాల మీద గానీ ఆసక్తి లేదు. నేను ఎన్నోసార్లు, ‘అమ్మాయ్, నీకు ఇల్లు కట్టించనా?’ అని అడిగాను. దానికి ఆమె ఏమంటుందో ఊహించండి? ‘ఏం..నాకే ఇల్లు కావాలి? నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను.’ తర్వాత అతను, “మాంటో సాహిబ్, కారు ధర ఎంత?” అని అడిగాడు.

“నాకు తెలియదు.”

బాబు గోపీనాథ్ ఆశ్చర్యపోయారు. “ఏమి అంటున్నారు, మాంటో సాహిబ్! కార్ల ధర ఎంత ఉంటుందో మీకు తెలియదా? అసంభవం! రేపు నాతో రండి, మనం జినూకి ఒక కారు కొందాం. బొంబాయిలో కారు ఉండాల్సిందేనని నాకు అర్థమైంది.”

జినాత్ ముఖంలో ఎలాంటి భావమూ లేకుండా ఉండిపోయింది. అప్పుటికే బాబు గోపీనాథ్ బాగా తాగాడు. భావోద్వేగాలు ఉప్పొంగడంతో, అతను “మాంటో సాహిబ్, మీరు చాలా మంచి మనిషి. కానీ నేను ఒక పనికిమాలిన వాడిని. చెప్పండి, నేను మీకు ఎలా ఉపయోగపడగలను? నిన్న నేను సైందోతో మాట్లాడుతున్నప్పుడు, అతను మీ పేరు ప్రస్తావించాడు. నేను వెంటనే ఒక టాక్సీని పిలిచి, ‘నన్ను మాంటో సాహిబ్ దగ్గరికి తీసుకువెళ్ళు’ అని అతనితో చెప్పాను. నేను ఏమైనా అమర్యాదగా మాట్లాడి ఉంటే నన్ను క్షమించండి. నేను చాలా పాపాలు చేశాను.”అన్నాడు. ఆ తర్వాత అతను “మరికొంత విస్కీ తెప్పించనా?” అని అడిగాడు.

“లేదు..లేదు..నేను ఇప్పటికే చాలా తీసుకున్నాను.” అన్నాను

అతను మరింత భావోద్వేగానికి లోనయ్యాడు. “మంటో సాహిబ్, ఇంకాస్త తాగండి!” ఆ తర్వాత తన దగ్గరున్న వంద రూపాయల నోట్ల కట్టను బయటకు తీసి, అందులోంచి ఒక నోటును విడదీయడం మొదలుపెట్టాడు. అతను పూర్తి చేసేలోపే, నేను ఆ క్లిప్‌ను లాక్కుని దాన్ని తిరిగి అతని జేబులో పెట్టేశాను. “నువ్వు గులాం అలీకి ఇచ్చిన ఆ వంద రూపాయలు ఏమయ్యాయి?”

నిజానికి, నాకు బాబు గోపీనాథ్ మీద కొంచెం జాలి కలగడం మొదలైంది. ఎంత మంది ఇతనికి జలగల్లా అతుక్కుపోయారు! నిజంగా, అతను ఎంత మూర్ఖుడో..అయినా నేను అడుగుతున్నది అర్థం చేసుకున్నాడు. అతను నవ్వుతూ, “మంటో సాహిబ్, గులాం అలీకి దొరికే చిల్లర అంతా కచ్చితంగా అతని జేబులోంచి కింద పడుతుంది లేదా…” బాబు గోపీనాథ్ వాక్యం పూర్తి చేయకముందే, గులాం అలీ గదిలోకి వచ్చి, ‘రెస్టారెంట్‌లోని ఎవడో దుర్మార్గుడు తన జేబు కొట్టేసాడు’ అని చాలా ఆవేదనతో కూడిన స్వరంతో మాకు తెలియజేశాడు. బాబు గోపీనాథ్ నా వైపు తిరిగి నవ్వాడు. తర్వాత అతను ఒక కొత్త నోటు తీశాడు. దాన్ని గులాం అలీకి ఇచ్చి, “త్వరగా మాకు కొంచెం ఆహారం తీసుకురా” అని చెప్పాడు.

మేము ఐదారు సార్లు కలిసిన తర్వాత, నాకు బాబు గోపీనాథ్  నిజ స్వరూపం అర్థమైంది. అయితే, ఒక వ్యక్తి గురించి సంపూర్ణంగా తెలుసుకోలేమని నేను ఒప్పుకుంటాను. కానీ నేను ఆయన గురించి ఎన్నో ఆసక్తికరమైన విషయాలు తెలుసుకున్నాను.

మొదటగా, నా తొలి అభిప్రాయం తప్పని రుజువైందని నేను మళ్ళీ చెప్పాలనుకుంటున్నాను. అతను అస్సలు మూర్ఖుడు కాదు. సైందో, గులాం అలీ, సర్దార్, ఇతరులు తనను వాడుకోవడానికే తన చుట్టూ తిరుగుతున్నారని అతనికి బాగా తెలుసు. అతను వారి తిట్లను, అవమానాలను సహించాడు. కానీ ఎప్పుడూ కోపగించుకోలేదు. అతను “మాంటో సాహిబ్, నేను ఎవరినీ ఎప్పుడూ సలహా అడగలేదు. ఎవరైనా నాకు సలహా ఇచ్చినప్పుడు, నేను ‘అద్భుతం!’ అని అంటాను. నేను తెలివితక్కువవాడినని వాళ్ళు అనుకుంటారు, కానీ వాళ్ళు తెలివైనవారని నేను అనుకుంటాను – కనీసం నా నుండి ఎలా ప్రయోజనం పొందవచ్చో గ్రహించేంత తెలివి అయినా వాళ్ళకుంది. నిజం ఏమిటంటే, నేను చిన్నప్పటి నుండి దర్విషులు, జిప్సీలతో కలిసి జీవించాను. నేను వారిని ప్రేమిస్తాను. వారు లేకుండా జీవించలేను. నా దగ్గర డబ్బు అయిపోగానే ఒక సాధువు సమక్షంలో ఉండాలని నేను నిర్ణయించుకున్నాను. వేశ్యాగృహాలు, మందిరాలు – నాకు మరెక్కడా మనశ్శాంతి లభించదు. నా డబ్బు అయిపోబోతోంది కాబట్టి నేను త్వరలోనే వేశ్యాగృహాలకు వెళ్లడం మానేస్తాను. కానీ భారతదేశంలో వేలాది మంది సాధువులు ఉన్నారు. నా సమయం వచ్చినప్పుడు నేను వెళ్లి ఒకదాన్ని వెతుక్కుంటాను.” తన గురించి చెప్పుకున్నాడు.

“మీకు వేశ్యాగృహాలు, దేవాలయాలు ఎందుకు ఇష్టం?” అని నేను అడిగాను.

అతను ఒక క్షణం ఆలోచించి, ఆ తర్వాత జవాబిచ్చాడు “ఎందుకంటే అక్కడ, ఆది నుండి అంతం వరకు, అంతా మోసమే. తనను తాను మోసం చేసుకోవాలనుకునే వ్యక్తికి అంతకంటే మంచి ప్రదేశం ఇంకేముంటుంది?”

“మీకు వేశ్యల పాటలు వినడం ఇష్టమైతే, మీకు సంగీతం గురించి చాలా తెలిసి ఉండాలా.. కానే కాదు” అని అతను బదులిచ్చాడు. “ఇదీ మంచిదే, ఎందుకంటే ఎంతటి ఘోరమైన వేశ్య పాట విన్నా నేను మెచ్చుకోలుగా తల ఊపగలను. మాంటో సాహిబ్, నాకు పాడటంలో అస్సలు ఆసక్తి లేదు. కానీ పదో వందో రూపాయల నోటు తీసుకుని ఒక ఆడదానికి చూపించడంలో నాకు చాలా ఆనందం కలుగుతుంది. నేను ఆ నోటు తీసి ఆమెకు చూపిస్తాను. దాన్ని తీసుకోవడానికి ఆమె ఆకర్షణీయంగా లేచి నిలబడుతుంది. కానీ దగ్గరికి రాగానే నేను దాన్ని నా జేబులో కుక్కేస్తాను. ఆమె కిందకు వంగి నా జేబులోంచి ఆ నోటు తీసుకుంటుంది. అది నాకు చాలా సంతోషాన్నిస్తుంది. మా లాంటి రసికులు ఇలాంటి చిన్న చిన్న విషయాలను చాలా ఆస్వాదిస్తాం. ఏదేమైనా, డబ్బు సంపాదించడం కోసం తల్లిదండ్రులు తమ కూతుళ్లను వేశ్యాగృహాల్లోకి బలవంతంగా పంపుతారని, ప్రజలు దేవుడిని కూడా అదే విధంగా వాడుకుంటారని అందరికీ తెలుసు.”

నాకు బాబు గోపీనాథ్ కుటుంబం గురించి ఏమీ తెలియదు, కానీ అతను చాలా పిసినారి అయిన ఒక వడ్డీ వ్యాపారి కొడుకని మాత్రం తెలుసుకున్నాను. అతని తండ్రి చనిపోయినప్పుడు, బాబు గోపీనాథ్‌కు పది లక్షల రూపాయల విలువైన ఆస్తులు వారసత్వంగా వచ్చాయి. వాటిని అతను అమ్మి, తన ఇష్టానుసారంగా ఖర్చుపెట్టాడు. అతను 50,000 రూపాయలు బొంబాయికి తీసుకువచ్చాడు. ఆ రోజుల్లో అన్నీ చవకగా ఉండేవి. అయినా కూడా అతను రోజుకు 100 లేదా 125 రూపాయలు ఖర్చుపెట్టగలిగేవాడు.

అతను జిను కోసం ఒక ఫియట్ కారు కొన్నాడు. నాకు కచ్చితంగా గుర్తులేదు, కానీ దాని ధర సుమారు 3,000 రూపాయలు అనుకుంటాను. అతను ఒక డ్రైవర్‌ను నియమించుకున్నాడు. వాడు కూడా మరో పనికిమాలిన వాడు. బాబు గోపీనాథ్‌కు అలాంటి వాళ్ళంటే ఇష్టం.

మేము మరింత తరచుగా కలుసుకోవడం మొదలుపెట్టాము. నాకు అతనిపై ఆసక్తి ఉండేది. కానీ అతను నన్ను ఒక సాధువులా పూజించడం మొదలుపెట్టాడు. అతను ఇతరుల కంటే నాపై ఎక్కువ నమ్మకం ఉంచి, నన్ను గౌరవించేవాడు.

ఒక సాయంత్రం నేను అపార్ట్‌మెంట్‌కు వెళ్ళినప్పుడు, అక్కడ షఫిక్‌ను చూసి ఆశ్చర్యపోయాను. బహుశా మీరు ఆ పేరును గుర్తుపట్టే ఉంటారు, ముహమ్మద్ షఫిక్ తూసీ. అతను తన పాటలు, హాస్య చాతుర్యం కారణంగా చాలా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతను ఆకర్షణీయంగా ఉండేవాడు, కానీ అతని జీవితంలో చాలా మందికి తెలియని ఒక భాగం ఉంది. అతను ఒకరి తర్వాత ఒకరుగా ముగ్గురు అక్కాచెల్లెళ్లను తన ప్రియురాళ్లుగా చేసుకుని, ఒక్కొక్కరితో మూడు, నాలుగు సంవత్సరాలు గడిపి, ఆ తర్వాత ముందుకు సాగిపోయాడని, అంతకు ముందు వాళ్ల అమ్మతో కూడా సంబంధం పెట్టుకున్నాడని చాలా తక్కువ మందికి తెలుసు. పెళ్లయిన కొద్దికాలానికే చనిపోయిన తన మొదటి భార్య, ఒక వేశ్యలా తనతో సరసాలాడనందున, అతనికి నచ్చలేదని చాలా మందికి తెలుసు. కానీ, అతనికి నలభై ఏళ్లు వచ్చేసరికి వందలాది మంది స్త్రీలతో శయనించాడని అందరికీ తెలుసు. అతను ఖరీదైన బట్టలు ధరించేవాడు, అద్భుతమైన ఆహారం తినేవాడు, అత్యంత విలాసవంతమైన కార్లను కలిగి ఉండేవాడు. కానీ అతను ఏ వేశ్య మీద ఒక్క రూపాయి కూడా ఖర్చు చేయలేదు. అతని విశృంఖల వ్యక్తిత్వం స్త్రీలను, ముఖ్యంగా వేశ్యలను బాగా ఆకర్షించేది. అతను దాదాపు ఎలాంటి ప్రయత్నం లేకుండానే వారిని లొంగదీసుకోగలిగేవాడు.

అతను జినాత్‌తో అంత బాగా కలిసిపోవడం చూసినప్పుడు, నాకు ఆశ్చర్యం కలగలేదు. అతను అక్కడికి ఎలా వచ్చాడా అని మాత్రమే ఆలోచించాను. సైందోకు అతను తెలుసు. కానీ వాళ్లిద్దరూ చాలా కాలంగా మాట్లాడుకోవడం లేదు. సైందో తప్ప మరెవరూ అతన్ని తీసుకురాలేదని, వాళ్లిద్దరూ రాజీపడ్డారని నాకు ఆ తర్వాతే తెలిసింది.

బాబు గోపీనాథ్ గదిలో ఒక పక్కన కూర్చుని హుక్కా తాగుతున్నాడు. (బహుశా ఆయన సిగరెట్లు తాగరన్న విషయం నేను ఇంతకుముందు చెప్పలేదేమో.) ముహమ్మద్ షఫిక్ తూసీ వినోదకారుల గురించి జోకులు చెబుతున్నాడు. ఆ జోకులు జీనత్ కంటే సర్దార్‌కే ఎక్కువగా నచ్చాయి. షఫిక్ నన్ను చూడగానే “ఓ, బిస్మిల్లా, బిస్మిల్లా! అయితే నువ్వు కూడా ఇక్కడికి వచ్చావా?” అన్నాడు.

“మృత్యు దేవతా, దయచేసి లోపలికి రండి,’ అని సైందో నాతో అన్నాడు. ఇక్కడ అంతా గందరగోళంగా ఉంది. అతని ఉద్దేశం నాకు అర్థమైంది. కొంతసేపు కబుర్లు కొనసాగాయి. జినాత్, ముహమ్మద్ షఫిక్ తూసీలు రహస్యంగా చూపులతో సంజ్ఞలు చేసుకోవడం నేను గమనించాను. సరసాలాడే ఈ కళలో ఆమెకు ఏమాత్రం అనుభవం లేదు. కానీ షఫిక్ నైపుణ్యం ఆమెలోని అనుభవం లేమిని భర్తీ చేసింది. కుస్తీ బరి బయట కూర్చున్న ఒక కుస్తీ గురువు, ఇద్దరు శిష్యులు ఎత్తుగడలు వేస్తూ తప్పించుకోవడాన్ని గమనిస్తున్నట్లుగా సర్దార్ వారిని చూస్తూ వుంది.

కాలక్రమేణా నాకు జినత్‌తో స్నేహం పెరిగింది. ఆమె నన్ను ‘భాయ్’ అని పిలవడం మొదలుపెట్టింది. అది నాకు బాగా నచ్చింది. ఆమె అందరితో కలివిడిగా ఉండేది కానీ ఎక్కువగా మాట్లాడేది కాదు. ఆమె నిష్కపటంగా, నిజాయితీగా ఉండేది.

కానీ ఆమె షఫిక్‌తో సరసాలాడటం నాకు నచ్చలేదు. అన్నిటికన్నా ముందు, ఆమె దాన్ని చాలా వికృతంగా చేసేదనిపించేది. ఆమె నన్ను ‘భాయ్’ అని పిలవడం కూడా దానికి ఒక కారణం. షఫిక్, సైందో లేచి బయటకు వెళ్ళిపోయాక, నేను ఆమెను ఆ సరసాల గురించి అడిగాను. కానీ బహుశా నేను మరీ కఠినంగా అడిగానేమో, అకస్మాత్తుగా ఆమె కళ్ళలో నీళ్ళు నిండిపోయి, ఏడుస్తూ మరో గదిలోకి వెళ్ళిపోయింది. ఒక మూలలో కూర్చుని హుక్కా తాగుతున్న బాబు గోపీనాథ్, వెంటనే లేచి ఆమె వెనకే వెళ్ళాడు. సర్దార్ చూపుల పరంపరలో అతనితో ఏదో అంది, కానీ అది ఏమిటో నేను చెప్పలేకపోయాను. కొద్దిసేపటి తర్వాత బాబు గోపీనాథ్ మళ్ళీ కనిపించి, “మాంటో సాహిబ్, దయచేసి నాతో రండి” అని నన్ను పిలిచాడు. నేను అతని వెనకే వెళ్ళాను.

జీనత్ ఒక చిన్న మంచం మీద కూర్చుని ఉంది. నేను లోపలికి రాగానే, ఆమె రెండు చేతులతో ముఖం కప్పుకుని పడుకుంది. బాబు గోపీనాథ్, నేను మంచం పక్కన ఉన్న కుర్చీలలో కూర్చున్నాము. బాబు గోపీనాథ్ చాలా గంభీరంగా అన్నాడు “మాంటో సాహిబ్! నేను ఈ స్త్రీని చాలా ప్రేమిస్తున్నాను. ఆమె రెండేళ్లుగా నాతో ఉంది. పుణ్యాత్ముడు హజ్రత్ గౌస్-ఎ-ఆజం జిలానీ మీద ఒట్టు. ఆమె మీద ఫిర్యాదు చేయడానికి నాకు ఎప్పుడూ ఏ కారణం లేదు. ఆమె అక్కలు, అంటే ఇతర వేశ్యలు, నన్ను రెండు చేతులా దోచుకున్నారు. కానీ ఈమె ఎప్పుడూ సరిపడినంత డబ్బు కంటే ఎక్కువ తీసుకోలేదు. నేను ఏ వేశ్య ఇంట్లోనైనా వారాల తరబడి ఉండిపోతే, ఈ పాపపురాలి బతుకు గడవడానికి తన నగలను తాకట్టు పెట్టేస్తుంది. నేను చెప్పినట్టుగా, నేను ఈ ప్రాపంచిక విషయాలను త్వరలోనే వదిలి వెళ్ళిపోతాను. ఈ డబ్బు ఇంకొన్ని రోజులకు మాత్రమే సరిపోతుంది. ఆమె జీవితం దుర్భరంగా ఉండటం నాకు ఇష్టం లేదు. లాహోర్‌లో ఆమె పరిస్థితిని అర్థం చేయించడానికి ప్రయత్నించాను. ‘ఇతర అమ్మాయిలు ఏం చేస్తున్నారో గమనించు. ఈరోజు నేను ధనవంతుడుని, కానీ రేపు పేదవాడిని అవుతాను. ఒక వేశ్యకు ఒక్క ధనవంతుడు తెలిస్తే సరిపోదు. నేను వెళ్ళిపోయేలోపు నువ్వు ఇంకెవరినైనా లోబరుచుకోకపోతే, నువ్వు పెద్ద చిక్కుల్లో పడతావు.’ కానీ, మాంటో సాహిబ్, ఆమె నేను చెప్పినదేమీ వినలేదు. ఎవరో వచ్చి తనకి పెళ్లి చేస్తారేమో అన్నట్టు రోజంతా ఇంట్లోనే ఉండిపోతుంది. నేను గఫార్ సయ్యాన్‌ను సలహా అడిగాను. అక్కడ ఇద్దరు వేశ్యలు నటీమణులుగా మారారని, వారు తనకు తెలుసని, అందుకే ఆమెను బొంబాయికి తీసుకువెళ్ళమని చెప్పాడు. బొంబాయి అయితే పర్వాలేదని నేను అనుకున్నాను. ఇప్పుడు ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకువచ్చి రెండు నెలలు అయ్యింది. జీనత్‌కు అవసరమైన నైపుణ్యాలన్నీ నేర్పించడానికి నేను లాహోర్ నుండి సర్దార్‌ను పిలిపించాను. ఆమె గఫార్ సయాన్ దగ్గర కూడా చాలా నేర్చుకోగలదు. ఇక్కడ నేను ఎవరికీ తెలియదు. జీనత్ నాకు నిరాశ కలిగిస్తుందేమోనని ఆందోళన చెందుతోంది. ‘దాని గురించి ఆందోళన పడవద్దు. బొంబాయి చాలా పెద్ద నగరం. ఇక్కడ లక్షలాది మంది ధనవంతులు ఉన్నారు. నేను నీకు కారు కొనిచ్చాను. నీకు తగిన వాడిని వెతుక్కో’ అన్నాను. మంటో సాహిబ్, ఆమె తన కాళ్ళ మీద తాను నిలబడి, లోకజ్ఞానం సంపాదించాలన్నదే నా మనసులోని కోరిక అని దేవుడి మీద ఒట్టు. ఆమె పేరు మీద బ్యాంకులో పదివేల రూపాయలు వేయడానికి నేను ఇప్పుడే సిద్ధంగా ఉన్నాను. కానీ నాకు తెలుసు, పది రోజుల్లోపే ఆమె బయట కూర్చొని ఉంటుంది. అప్పటికే సర్దార్ ఆమె దగ్గరున్న ప్రతీ రూపాయిని లాగేసుకుంటుంది. మీరు కూడా ఆమెకు కొంచెం తెలివిగా ఉండటం ముఖ్యం అని చెప్పండి. నేను కారు కొన్నప్పటి నుండి, సర్దార్ ప్రతి సాయంత్రం ఆమెను అపోలో బందర్‌కు తీసుకువెళుతుంది. కానీ ఇప్పటివరకు ఏమీ జరగలేదు. ఈరోజు ముహమ్మద్ షఫిక్‌ను రప్పించడానికి సైందో చాలా ఇబ్బంది పడ్డాడు. అతని గురించి మీ అభిప్రాయం ఏమిటి?”

నేను అనుకున్నది చెప్పడానికి ఇది సరైన సమయం కాదని నేను అనుకున్నాను. కానీ బాబు గోపీనాథ్ మళ్ళీ మొదలుపెట్టాడు “అతను బాగా బతుకేలాగ కనిపిస్తున్నాడు. పైగా అందంగా కూడా ఉంటాడు. జినూ, అతను నీకు నచ్చాడా?”

జీనాత్ ఏమీ మాట్లాడలేదు.

జీనత్‌ను బొంబాయికి తీసుకురావడం గురించి బాబు గోపీనాథ్ చెప్పిన మాటలు నన్ను గందరగోళానికి గురిచేశాయి. అది సాధ్యమని నేను నమ్మలేకపోయాను. కానీ ఆ తర్వాత నేను చూసిందంతా నిజమేనని నిరూపించింది. జీనత్ ఒక ధనవంతుని ఉంపుడుగత్తె కావాలని, మగవాళ్ల దగ్గర డబ్బు ఎలా రాబట్టాలో నేర్చుకోవాలని బాబు గోపీనాథ్ మనస్ఫూర్తిగా కోరుకున్నాడు. ఈ మాట ఎందుకు అంటున్నానంటే, బాబు గోపీనాథ్ కేవలం ఆమెను వదిలించుకోవాలనుకుంటే, అది అంత కష్టమేమీ కాదు. ఆయన ఒక్క రోజులోనే ఆ పని చేయగలడు. కానీ ఆయన ఉద్దేశాలు మంచివి కాబట్టి, జీనత్ భవిష్యత్తును సురక్షితం ఉంచడానికి ఆయన అన్ని విధాలా ప్రయత్నిస్తున్నాడు. ఆమెను నటనారంగంలోకి తీసుకురావాలనే ప్రయత్నంలో, ఆయన ఎంతోమంది మగవాళ్లను పిలిపించాడు, కానీ తీరా చూస్తే వాళ్ళంతా దర్శకులుగా నటిస్తున్నారని తేలింది. ఆ తర్వాత ఆయన అపార్ట్‌మెంట్‌లో ఒక టెలిఫోన్‌ను ఏర్పాటు చేయించారు. కానీ వీటన్నిటి వల్ల ఏ ఫలితమూ రాలేదు.

మహమ్మద్ షఫిక్ తూసీ దాదాపు నెలన్నర పాటు వస్తూ ఉండేవాడు. అతను జీనత్‌తో కొన్ని రాత్రులు కూడా గడిపాడు. అయినా అతను ఒక స్త్రీని పోషించగల రకం కాదు. ఒకరోజు బాబు గోపీనాథ్ విచారంగా, మనస్తాపంతో కూడిన స్వరంతో ఇలా అన్నారు ” షఫిక్  పేరుకే పెద్దమనిషి అని తేలింది. ఆయన చాలా గర్విష్టిలా ప్రవర్తిస్తాడు కానీ చూడండి-అతను జీనత్‌ను మోసం చేసి నాలుగు దుప్పట్లు, ఆరు దిండు కవర్లు, 200 రూపాయలు తీసుకున్నాడు. ఇప్పుడు అతను అల్మాస్ అనే అమ్మాయితో ఉంటున్నాడని వింటున్నాను.”

ఇది నిజం. అల్మాస్ పాటియాలాకు చెందిన నజీర్ జాన్ చిన్న కుమార్తె. షఫిక్ అప్పటికే ఆమె ముగ్గురు సోదరీమణులతో ప్రేమాయణం నడిపాడు. షఫిక్, అల్మాస్‌ను లొంగదీసుకోవడానికి జీనత్ యొక్క 200 రూపాయలను ఖర్చు చేశాడు. ఆమె తన సోదరీమణులతో అతని కోసం గొడవపడిన తర్వాత విషం తాగి ఆత్మహత్యకు ప్రయత్నించడంతో వారి కథ ముగిసింది.

మహమ్మద్ షఫిక్ తూసీ ఆమెను కలవడం మానేసిన తర్వాత, జీనత్ చాలాసార్లు నాకు ఫోన్ చేసి, అతన్ని వెతికి తీసుకురమ్మని కోరింది. నేను అతని కోసం వెతికాను. కానీ అతను ఎక్కడ నివసిస్తున్నాడో ఎవరికీ తెలియదు. ఆ తర్వాత ఒకరోజు రేడియో స్టేషన్‌లో అతను నాకు అనుకోకుండా తారసపడ్డాడు. అతను చాలా ఆందోళనగా కనిపించాడు. జీనత్ అతన్ని చూడాలనుకుంటుందని నేను చెప్పినప్పుడు, అతను “నాకు తెలుసు. ఇది బాధాకరం, కానీ నాకు ఇప్పుడు అస్సలు తీరిక సమయం లేదు. జీనత్ మంచి స్త్రీయే, కానీ ఆమె మరీ ధార్మికురాలు – భార్యల్లా ప్రవర్తించే స్త్రీల పట్ల నాకు ఆసక్తి లేదు” అని అన్నాడు.

జీనత్ షఫిక్‌పై ఆశ కోల్పోయి, సర్దార్‌తో కలిసి మళ్ళీ అపోలో బందర్‌కు వెళ్లడం ప్రారంభించింది. పదిహేను రోజుల పాటు, లెక్కలేనన్ని గ్యాలన్ల పెట్రోల్ ఖర్చు చేసి, సర్దార్ ఇద్దరు వ్యక్తులను వలలో వేయగలిగింది. జీనత్ వారి నుండి 400 రూపాయలు సంపాదించింది. వారిలో ఒకడు (పట్టు బట్టలు తయారు చేసే ఫ్యాక్టరీ యజమాని) జీనత్‌ను పెళ్లి చేసుకోవాలనుకుంటున్నానని చెప్పడంతో, పరిస్థితులు మెరుగుపడుతున్నాయని బాబు గోపీనాథ్ భావించాడు. కానీ ఆ తర్వాత ఆ వ్యక్తి మళ్ళీ అటుగా రాలేదు, త్వరలోనే ఒక నెల గడిచిపోయింది.

ఒకరోజు నేను ఏదో పని మీద హార్న్‌బీ రోడ్డులో వెళ్తుండగా, ఫుట్‌పాత్ దగ్గర జినాత్ కారు కనిపించింది. వెనుక సీట్లో నగినహ్ హోటల్ యజమాని అయిన ముహమ్మద్ యాసిన్ కూర్చుని ఉన్నారు. “మీకు ఈ కారు ఎక్కడ దొరికింది?” అని నేను అడిగాను.

యాసిన్ నవ్వాడు. “దాని యజమాని అయిన అమ్మాయి నీకు తెలుసా?”

“అవును, ఆమె నాకు తెలుసు.”

“అందుకే అది నాకు ఎలా దొరికిందో మీకు అర్థమవుతుంది” అని యాసిన్ కన్నుగీటుతూ అన్నాడు. “ఆమె మంచి అమ్మాయి, కదూ?”

నేను తిరిగి నవ్వాను.

నాలుగు రోజుల తర్వాత బాబు గోపీనాథ్ టాక్సీలో నా ఆఫీసుకు వచ్చారు. జీనత్ ముహమ్మద్ యాసిన్‌ను ఎలా కలిసింది అనే విషయం ఆయన నాకు చెప్పాడు. ఒక సాయంత్రం జీనత్, సర్దార్ కలిసి అపోలో బందర్ వద్ద ఒక వ్యక్తిని ఎక్కించుకుని నాగినహ్ హోటల్‌కు తీసుకువెళ్లారు. ఆ వ్యక్తి వారితో ఏదో విషయంపై గొడవపడి వెళ్ళిపోయాడు. కానీ జినాత్ ఆ హోటల్ యజమానితో స్నేహం చేసింది.

తాము కలుసుకుంటున్న ఆ రెండు వారాల కాలంలో యాసిన్, జీనత్‌కు ఆరు అత్యుత్తమ చీరలు బహుమతిగా ఇవ్వడంతో బాబు గోపీనాథ్ సంతృప్తి చెందాడు. వారి బంధం మరింత బలపడ్డాక తాను లాహోర్‌కు తిరిగి వెళ్ళిపోతానని బాబు గోపీనాథ్ అనుకున్నాడు. కానీ పరిస్థితులు అలా జరగలేదు.

నాగినహ్ హోటల్‌లో ఒక క్రైస్తవ మహిళ గదిని అద్దెకు తీసుకుని ఉండేది. యాసిన్ ఆమె చిన్న కూతురు మురియల్‌తో సరసాలాడటం మొదలుపెట్టాడు. ప్రతి ఉదయం, సాయంత్రం యాసిన్ జీనత్ కారు తీసుకుని మురియల్‌ను ఊరంతా తిప్పేవాడు. పాపం జీనత్ మాత్రం తన గదిలోనే ఉండేది. ఈ విషయం బాబు గోపీనాథ్‌కు తెలిసినప్పుడు, ఆయన చాలా బాధపడ్డాడు. ఆయన నాతో “మాంటో సాహిబ్! వీళ్ళు ఎలాంటి మనుషులు? మీకు దేనితోనైనా విసుగు పుడితే, ఆ విషయం చెప్పేయండి!” అన్నాడు. కానీ జీనత్ కూడా చిత్రంగానే ఉంటుంది. ఏం జరుగుతోందో ఆమెకు బాగా తెలుసు, కానీ కనీసం, ‘మీరు ఈ క్రైస్తవ అమ్మాయితో బయటకు వెళ్లాలనుకుంటే, మీకంటూ సొంత కారు కొనుక్కోండి’ అని కూడా అనదు. నేనేం చేయాలి, మాంటో సాహిబ్? తను చాలా మంచి అమ్మాయి, కానీ ఏం చేయాలో నాకూ తెలియడం లేదు. తను అమాయకత్వం తగ్గించుకోవడం నేర్చుకోవాలి.”

యాసిన్‌తో ఉన్న సంబంధం విఫలమైనప్పుడు జినాత్ ఆశ్చర్యపోలేదు. ఆ తర్వాత చాలా రోజుల వరకు కొత్తగా ఏమీ జరగలేదు. అప్పుడు ఒక రోజు నేను ఫోన్ చేసి కనుక్కోగా, బాబు గోపీనాథ్ అప్పటికే 50,000 ఖర్చు పెట్టేయడంతో, మరికొంత డబ్బు తీసుకురావడానికి గులాం అలీ, గఫార్ సయ్యాన్‌లతో కలిసి లాహోర్ వెళ్ళారని, అక్కడ కొంత ఆస్తి అమ్మవలసి ఉన్నందున కొంత సమయం పడుతుందని బాబు గోపీనాథ్ జీనత్‌తో చెప్పాడని తెలిసింది.

సర్దార్‌కు మార్ఫిన్ ఇంజెక్షన్లు అవసరమయ్యాయి. సైందోకు పోల్సన్ వెన్న అవసరమైంది. కాబట్టి వారు ప్రతిరోజూ ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు అబ్బాయిలను పట్టుకోవడానికి కలిసి పనిచేశారు. వారు జినత్‌తో బాబు గురించి చెప్పారు. గోపీనాథ్ తిరిగి రాడు, అందువల్ల ఆమె తనను తాను పోషించుకోవలసి వచ్చింది. ఆమె రోజుకు 125 రూపాయలు సంపాదించేది. అందులో సగం ఆమె ఉంచుకోగా, మిగిలిన సగాన్ని సైందో, సర్దార్ పంచుకుంటారు.

“నువ్వు ఇదంతా ఎందుకు చేస్తున్నావు?” అని ఒక రోజు నేను జినత్‌ను అడిగాను.

“నాకేమీ తెలియదు భయ్యా.. సైందో, సర్దార్ చెప్పినట్లే చేస్తాను.” ఆమె చాలా అమాయకంగా బదులిచ్చింది. 

నేను ఆమె పక్కన కూర్చుని, ఆమె చేస్తున్నది సరికాదని, సైందో, సర్దార్ ఆమెను వాడుకుంటున్నారని ఆమెకు వివరంగా చెప్పాలనుకున్నాను. కానీ నేను ఏమీ చెప్పలేదు. జీనత్ విసుగు పుట్టించేంత నిష్క్రియగా ఉండేది – ఆమె తెలివి తక్కువది, సోమరి, నిస్తేజంగా ఉండేది. ఆమెకి తన జీవితపు విలువ తెలియదు. ఆమె ఒక వేశ్య, కానీ ఆమెకు వేశ్యలకు ఉండే మాయలు తెలియవు. అయ్యో, ఆమెను చూడగానే నాకు ఎంత చిరాకు వచ్చేదో! ఆమె దేనిపైనా ఆసక్తి చూపించేది కాదు – సిగరెట్ల మీద కాదు, మద్యం మీద కాదు, ఇళ్ల మీద కాదు, తినడం మీద కాదు, టెలిఫోన్ల మీద కాదు, చివరికి తను ఎన్నో గంటలు కాళ్ళు చాపుకుని పడుకునే సోఫా మీద కూడా ఆమెకు ఆసక్తి లేదు.

బాబు గోపీనాథ్ ఒక నెల తర్వాత తిరిగి వచ్చాడు. ఆయన మహిమ్ వెళ్ళినప్పుడు, ఆయన అపార్ట్‌మెంట్‌లో వేరొకరు నివసిస్తున్నారు. సైందో, సర్దార్‌ల సలహా మేరకు, జీనత్ బాంద్రాలోని ఒక బంగ్లాలో పై అంతస్తును అద్దెకు తీసుకుంది. బాబు గోపీనాథ్ నన్ను చూడటానికి వచ్చినప్పుడు, నేను ఆయనకు ఆ చిరునామా చెప్పాను. ఆయన జీనత్ గురించి అడిగాడు. సైందో, సర్దార్‌లు ఆమెకు దళారీలుగా వ్యవహరిస్తున్నారనే విషయం తప్ప, నాకు తెలిసినంతవరకు అన్ని విషయాలు ఆయనకు చెప్పాను.

బాబు గోపీనాథ్ పదివేల రూపాయలు తెచ్చాడు. ఆ డబ్బును అతి కష్టం మీద సమకూర్చి, గులాం అలీ, గఫార్ సయ్యాన్‌లను లాహోర్‌లోనే వదిలి వచ్చాడు.

వీధిలో టాక్సీ వేచి ఉంది. బాబు గోపీనాథ్ నన్ను తనతో రమ్మని పట్టుబట్టాడు. మేము సుమారు గంట తర్వాత బాంద్రా చేరుకున్నాము. టాక్సీ పాలి కొండ ఎక్కుతుండగా, మా ముందున్న ఇరుకైన రోడ్డుపై సైందో కనిపించాడు. “సైందో!” అని బాబు గోపీనాథ్ కేక పెట్టాడు.

‘డింగ్-డాంగ్-డాంగ్!’ బాబు గోపీనాథ్‌ని చూడగానే సైందో అన్నాడు.

“రా. టాక్సీ ఎక్కు. మాతో రా..”అని బాబు గోపీనాథ్ పిలిచాడు. కానీ సైందో, ” టాక్సీ పక్కకు ఆపు. నేను నీతో ఒంటరిగా మాట్లాడాలి” అన్నాడు.

టాక్సీ డ్రైవర్ బండిని పక్కకు ఆపాడు. బాబు గోపీనాథ్ కిందకు దిగగా, సైందో అతన్ని ముందుకు తీసుకువెళ్ళాడు. వాళ్లిద్దరూ చాలాసేపు మాట్లాడుకున్నారు. వారి సంభాషణ ముగిశాక, బాబు గోపీనాథ్ ఒంటరిగా టాక్సీ వద్దకు తిరిగి వచ్చి, డ్రైవర్‌తో “మమ్మల్ని వెనక్కి తీసుకువెళ్ళు” అని చెప్పాడు.

మేము దాదర్ దగ్గరికి వెళ్ళినప్పుడు, “మాంటో సాహిబ్, జీనుకి పెళ్లి అవుతోంది!” అని  బాబు గోపీనాథ్ సంతోషించాడు.

“ఎవరితో ? “అని నేను ఆశ్చర్యంగా అడిగాను.

” సింధ్‌లోని హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఒక ధనవంతుడైన భూస్వామితో. వాళ్లిద్దరూ కలిసి సంతోషంగా ఉండాలని నేను దేవుడిని ప్రార్థిస్తున్నాను. నేను సమయానికి ఇక్కడికి రావడం మంచిదైంది. ఈ డబ్బుతో ఆమె కట్నానికి వస్తువులు కొంటాను.” ఆ తర్వాత అతను నన్ను, “ఈ విషయం గురించి మీరేమనుకుంటున్నారు?” అని అడిగాడు.

నాకు ఏ అభిప్రాయమూ కలగలేదు. ఈ హైదరాబాదీ జమీందారు ఎవరా అని నేను ఆశ్చర్యపోయాను. ఇది సైందో, సర్దార్‌లు పన్నిన నాటకమా అని కూడా ఆలోచించాను. కానీ తరువాత అది నిజమని తెలుసుకున్నాను. నిజానికి, హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఒక సంగీత గురువు ద్వారా జీనత్‌కు పరిచయమైన ఒక ధనవంతుడైన సింధీ జమీందారు ఉండేవాడు. ఆ సంగీత గురువు జీనత్‌కు పాడటం నేర్పించడానికి విఫలయత్నం చేసేవాడు. ఒక రోజు అతను తన పోషకుడైన గులాం హుస్సేన్‌ను తీసుకువచ్చాడు. (ఆ హైదరాబాదీ పెద్దమనిషి పేరు అదే.) జీనత్ అతనితో చాలా మంచిగా ప్రవర్తించింది. గులాం హుస్సేన్ కోరిక మేరకు, జీనత్ గాలిబ్ రచించిన ‘నా ప్రియురాలు ప్రతి చిన్న విషయాన్ని పట్టించుకుంటుంది. నా హృదయ వేదనలను ఆమెకు చెప్పడం కష్టం’ అనే పద్యాన్ని పాడింది. గులాం హుస్సేన్ వెంటనే ఆమెతో గాఢంగా ప్రేమలో పడ్డాడు. ఈ విషయాన్ని ఆ సంగీత గురువు జీనత్‌కు చెప్పాడు. సైందో, సర్దార్‌లు వారిని కలిశారు, వెంటనే వారి వివాహాన్ని కుదిర్చారు.

బాబు గోపీనాథ్ సంతోషంగా ఉన్నాడు. జీనత్ కాబోయే భర్త ఇంట్లో సైందో స్నేహితుడి ద్వారా గులాం హుస్సేన్‌ను కలిశారు. అతన్ని కలిసిన తర్వాత బాబు గోపీనాథ్ మునుపటి కంటే రెట్టింపు సంతోషపడ్డాడు. “మాంటో సాహిబ్! ఆయన అందమైన యువకుడు, చాలా మంచివాడు. లాహోర్ నుండి బయలుదేరే ముందు, నేను దాతా గంజ్ బక్ష్ మందిరం వద్ద ఆగి ప్రార్థించాను, నా ప్రార్థన ఫలించింది. వారు సంతోషంగా ఉండాలని నేను దేవుడిని ప్రార్థిస్తున్నాను.”

జీనత్ పెళ్లి ఏర్పాట్ల కోసం బాబు గోపీనాథ్ ఖర్చుకు వెనుకాడలేదు. ఆయన 2,000 రూపాయల విలువైన నగలు, అంతే మొత్తంలో బట్టలు తెప్పించాడు. ఆమెకు 5,000 రూపాయల నగదు కూడా ఇచ్చాడు. ఆ పెళ్లికి ముహమ్మద్ షఫిక్ తూసీ, ముహమ్మద్ యాసిన్, సంగీత ఉపాధ్యాయుడు, సైందో, బాబు గోపీనాథ్, నేను అందరం హాజరయ్యాము. సైందో వధువు తరఫున సాక్షిగా ఉన్నాడు.

ప్రమాణాల మార్పిడి ముగిసినప్పుడు, సైందో ‘డింగ్-డాంగ్-డాంగ్!’ అని గుసగుసలాడాడు.

గులాం హుస్సేన్ నీలి రంగు సర్జ్ సూట్ ధరించి ఉన్నాడు. అందరూ ఆయనను అభినందించగా, ఆయన మా శుభాకాంక్షలను సంతోషంగా స్వీకరించాడు. ఆయన చాలా అందంగా ఉన్నాడు. ఆయన ముందు బాబు గోపీనాథ్ ఒక పిట్టలా కనిపించారు.

బాబు గోపీనాథ్ ఒక విందు కూడా ఏర్పాటు చేశాడు. అందరూ భోజనం చేశాక, ఆయన వారి చేతులు కడిగాడు. నేను చేతులు కడుక్కోవడానికి ఆయన దగ్గరికి వెళ్ళినప్పుడు, ఆయన నాతో చిన్నపిల్లాడిలా “మాంటో సాహిబ్, దయచేసి ఒక్క క్షణం లోపలికి వెళ్లి, పెళ్లి దుస్తుల్లో జిను ఎలా ఉందో చూడండి” అన్నాడు.

నేను తెరను పక్కకు జరిపి గదిలోకి ప్రవేశించాను. జీనత్ బంగారు జరీతో ఉన్న ఎర్ర రంగు షల్వార్ కమీజ్ ధరించి ఉంది. ఆమె ఎర్ర కండువాకు కూడా ఒక అందమైన అంచు ఉంది. ఆమె తేలికపాటి మేకప్ వేసుకుంది, నాకు లిప్‌స్టిక్ అంటే అస్సలు ఇష్టం లేకపోయినా, అది ఆమెకు చాలా అందంగా కనిపించింది. ఆమె సిగ్గుపడి, నన్ను చాలా ప్రత్యేకమైన రీతిలో ఆప్యాయంగా పలకరించింది. ఒక మూలలో పూలతో కప్పబడిన మంచాన్ని చూసినప్పుడు, నాకు పెదవులపై చిరునవ్వు రాక తప్పలేదు.

” ఏమిటిదంతా..నిజమేనా..?” అని అడిగాను.

జీనాత్ ఒక పావురంలాంటి అమాయకపు భావంతో నా వైపు చూసింది.

“మీరు నన్ను ఎగతాళి చేస్తున్నారు, భాయ్ జాన్!” అని అంది, ఆ తర్వాత ఆమె కళ్లలో నీళ్లు నిండిపోయాయి.

నా తప్పు ఏమిటో నాకు ఇంకా అర్థం కాకముందే బాబు గోపీనాథ్ లోపలికి వచ్చాడు. ఆయన తన చేతి రుమాలు తీసి ఎంతో ఆప్యాయంగా జీనత్ కన్నీళ్లను తుడిచాడు. తర్వాత నాతో కటువైన స్వరంతో, “మాంటో సాహిబ్, నేను మిమ్మల్ని చాలా అర్థం చేసుకునే, మంచి మనిషి అనుకున్నాను! జీనత్‌ను ఎగతాళి చేసే ముందు మీరు ఒక్క క్షణం ఆలోచించి ఉండాల్సింది” అన్నాడు.

నాపై బాబు గోపీనాథ్‌కు ఉన్న నమ్మకం పోయింది. నేను క్షమాపణ చెప్పకముందే, ఆయన జీనత్ జుట్టు నిమరడం మొదలుపెట్టారు. ఎంతో ఆప్యాయంగా, “నువ్వు సంతోషంగా ఉండాలని దేవుడిని ప్రార్థిస్తున్నాను” అని అన్నారు.

అతను విచారంగా, నిందాపూర్వకంగా నిండిన కన్నీళ్లతో నా వైపు చూశాడు. తర్వాత వెళ్ళిపోయాడు.

సాదత్ హసన్ మంటో

సాదత్ హసన్ మంటో (1912–1955) ఒక ప్రముఖ ఉర్దూ రచయిత, కథకుడు, నాటక రచయిత. భారత ఉపఖండంలోని సామాజిక వాస్తవాలను, మానవ స్వభావాన్ని, ద్వంద్వ ప్రవృత్తులను తన కథల్లో నిర్భయంగా చిత్రించినందుకు ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు. పంజాబ్‌లోని అమృత్‌సర్‌లో జన్మించిన మంటో, భారత దేశ విభజన సమయంలోని అనుభవాలను, సమాజంలోని వివక్షలను, మతపరమైన ఘర్షణలను తన రచనల్లో విశ్లేషించాడు.

ఆయన రచనలు, ముఖ్యంగా "టోబా టెక్ సింగ్", "ఖోల్ దో", "ఠండా గోష్ట్" వంటి కథలు, విభజన సమయంలో భయానక పరిణామాలను, మానవత్వం యొక్క లోతైన అంశాలను వెల్లడి చేస్తాయి. మంటో రచనలు తరచూ వివాదాస్పదమైనప్పటికీ, అవి సాహిత్యంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించాయి. సమాజంలోని నీచమైన వాస్తవాలను బహిర్గతం చేసే ఆయన శైలి, ఆయనను ఒక గొప్ప వాస్తవిక రచయితగా నిలిపింది.

మంటో బొంబాయిలో సినిమా రంగంలో కూడా కొంతకాలం పనిచేశాడు. కానీ ఆర్థిక ఇబ్బందులు, వ్యక్తిగత సమస్యలు ఆయన జీవితాన్ని ప్రభావితం చేశాయి. 1955లో, 42 సంవత్సరాల వయసులో ఆయన కన్నుమూశాడు. కానీ ఇప్పటికీ ఆయన సాహిత్యం ఉర్దూ సాహిత్యంలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది.

P. Srinivas Goud

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ఉపాధ్యాయులుగా పని చేసి, ప్రస్తుతం నిర్మాణ రంగంలో వున్నారు. కవిత్వం, కథ, విమర్శ, అనువాదాలలో కృషి చేస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు 9 కవిత్వ పుస్తకాలు వెలువరించారు. 2024లో మార్జినోళ్ళు కథా సంపుటి వెలువరించారు. శ్రీనివాసం- కవిత్వ విశ్లేషణలు వెలువరించారు. కవిత్వ అనువాదంలో 4 పుస్తకాలు వచ్చాయి. ఈ సంవత్సరం మరికొన్ని అనువాదాలు రానున్నాయి. రచనలకు గాను పలు ప్రతిష్టాత్మకమైన అవార్డులు అందుకున్నారు. ప్రస్తుత నివాసం హైదరాబాద్.

సెల్ : 9949429449 మెయిల్ : srinivasgoudpoet@gmail.com


Spread the love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *